• |

म कर्णाली ! बन्दुकको नोकमुनि उत्सव मनाउदिनँ

राजबहादुर कुँवर

संविधानसभा सुर्खेत, जुम्ला हुँदै तराइसम्म लासको पहाडमा बदलिएको छ । यो फासिवादको चौतारीबाट आव्हान गरिएको छ उत्सवका लागि । दिपावलीका लागि । एकातिर लासहरु अर्कोतिर संविधानका धाराहरु । शोकाकुल बस्तीहरुलाई दिपावली मनाउन फर्मान जारी छ , तिनै बस्तीमा गोली र संगिनहरु तैनाथ छन् । सेनाको ओहोरदोहोरले संकटकाल सम्झाउँछ । यी उत्सवभन्दा त्रासदी बाँडिरहेका छन् तेस्र्याएर बन्दुकहरु । तिम्रो बन्दुकको नोकमुनि सप्तरीले कसरी मनाउने हो उत्सव । जुम्लाले कसरी मनाउने हो खुशी । हामी पनि तिम्रो बुटमुनि कुल्चिएर कस्तो दिपावली मनाउँ । बन्दुक तेर्साएरै आतंकराजमा गरिएको थियो संविधानसभाको चुनाउ । झन्डै तीन दर्जन जनताको रगम मासु लुछेर एक थान संविधान हतार हतार घोषणा हुँदैछ । तिम्रो खुशीयाली पनि बन्दुकको घेराभित्र नै कैद छ । शाषकहरु, तिम्रो संविधानको अवगाहनका लागि हाम्रा गला योग्य छैन

लेखक:राजबहादुर कुँवर

कसैले पनि अस्पष्ट चित्रहरुलाई मनोलिसाको दावी नगर । यो समाजवादी संविधान हो वा उदारवादी । यो राष्टिय पुँजीको पक्षपाति कि निजीकरणको अरवी घोडा । समयको दौडमा प्रष्टिने नै छ । राजा र राणाहरुको ठाउँमा दस्तखत गर्ने हातहरु बदलिएका छन् संविधानका पानाहरुमा । कालो हात । गोरो हात । गहुँगोरो हात । पददलित हात । उत्पीडित हात । यी हातहरुभन्दा महत्वपूर्ण के हो भने संविधानको धाराले हुम्ला बोक्छ कि बोक्दैन ? झापा बोक्छ कि बोक्दैन ।

पार्टीको फरमानमा थरि थरिका हातहरुले कुन धारामा कसरी ताली पिट्ने पूर्वनिर्धारित कार्यतालिका बमोजिम नै गरेका हुन् । विवेकलाई झन्डा मुन्तिर झुन्डाएरै गरिने हस्ताक्षरको मूल्य पनि महंगो नै हुन्छ । प्रत्येक धारामा संशोधनको बाढी हेर्दा लोकतन्त्रको अभ्यासजस्तो देखिए पनि त्यो रुखो र निम्छरो देखिन्थ्यो टिभीका पर्दाहरुमा । बहुमत र अल्पमत भनेको लोकतन्त्रको सार हो भने बहुमत जनताले दिएको प्रत्यक्ष राष्ट्रपति कता हरायो । थ्रेस होल्ड कता हरायो । भ्रष्टचारीलाई फाँसीको व्यवस्था कता हरायो ? शिक्षा, स्वास्थ्य र आवास पूर्ण रुपमा निशुल्क कता हरायो । यसकारण तिम्रो बहुमत पनि एक प्रहसन नै हो ।

तिम्रो उत्सवको सौन्दर्य प्रत्येक नेपालीले एउटै अनुभूति गरिरहेका छ्रैनन् । तिम्रो खुशीको न्वारानमा नै छन् हजार थान प्रश्नहरु । तिम्रो खुशी दुवो झैं खडेरीमा पनि हराभरा हुन सक्छ कि सक्दैन ? तिम्रो खुशी नाइल नदी झै लामो दिर्घायुले भरिएको छ कि छैन ? तिम्रो खुशी शोकमग्न थारु र मधेशीको उत्सवमा बदलिन्छ कि बदलिदैन ? तिम्रो खुशी प्रत्येक दिन अँध्यारो चिर्छ कि आक्रोशको आगोमा लपिटिन्छ ? तिम्रो खुशी घाइतेको बैशाखी र वेपत्ताको भरोसा हुन्छ कि हुँदैन ? तिम्रो खुशी नारायणहिटीका रहस्यहरुलाई पर्दाफास गर्छ कि लुकाउँछ ? तिम्रो खुशी लाउडा, धमिजा र टनकपुरहरु रोक्छ कि बढाउँछ ? तिम्रो खुशी कुर्चिको इवोला फैलाउँछ कि रोक्छ ? तिम्रो खुशी कर्णाली नदीहरु बेच्छ कि उपयोग गर्छ ? तिम्रो खुशी नातावादको बुइँ चढ्छ कि चढ्दैन ? तिम्रो खुशी लालआतंक रोक्न सक्छ कि सक्दैन ? तिम्रो खुशी डा. गोविन्दहरुको आशुँ पिउँछ कि पुच्छ ? तिम्रो खुशी विश्व बजारमा युवाहरु बेच्छ कि एतै रोक्छ ? तिम्रो खुशी रेमिट्यान्सको चर्को घाम ताप्छ कि आफ्नो पसिनाको सिचाइ आफ्नै माटोमा गर्छ र हिमाली सितलता ताप्छ ?

संविधानको प्रारम्भमा नै जव तिमीले लखेटिदिन्छौ अल्पमतका नाममा गच्छदारहरुलाई । कुनै दिन त्यो अल्पमतले नै तिमीलाई उडाइदियो भने शोकगाथा नलेख्नु , किनकी यो संविधानसभाको रचना २०५२ सालमा ३०० कार्यकर्ता लिएर तिम्रो शहरबाट हिंडेको अल्पमतले नै गरेको हो । अल्पमतहरु बहुमत र बहुमतहरु अल्पमतमा बदलिन्छन् । तिमी तिम्रो खुशी मनाउ । हाम्रा लागि कार्तिकमा जम्मा हुने दर्जनौं कुकुरहरुभन्दा बसन्तको सूचना दिने एउटा कोइली महत्वपूर्ण हो । गच्छदारहरुजस्तै लखेटिएका पात्रहरुभित्र कोइली लुकेको हुनसक्छ । देशभक्त लालबाबु पण्डितहरुमार्फत् दण्डित भइरहेका पिआरधारी ओलीहरु, कोइरालाहरु, दाहालहरु लखेटिरहेछन् एकोहोरो कालो छालालाई । कालो छाला पनि जिन्दगीका रङहरुमध्येको एउटा रङ हो । नेपालका सयौं फूलहरुमध्येको पनि एउटा फूल हो । त्यो फूल जहिल्यै दिल्लीको आवहोवामा हुर्किएको र कर्णालीको चिसो पानी आफ्नै रगतमा मात्र भएको हकदावी छ तिम्रो । दिल्लीको गीतविना तिमीलाई पनि लाग्दैन निद्रा । दिल्लीको हावा नखाई तिम्रो पनि चल्दैन श्वासप्रश्वास । तिम्रो विचारदेखि भान्छासम्म डाडुपुन्यु समाएर भारत उभिएको निर्लज्जता दूरको इतिहास भइसकेको छैन ।

सबैभन्दा ठूलो संक्रमकालको विरक्तलाग्दो भजन रोकिएको छ । उकालो चढ्नेहरु र ओरालो झर्नेहरुको बाटो प्रस्टिएको छ । यही दोवाटोमा भारतसँग नझुकेको एक थान लाहुरे गीतले बजार तताइदिएको छ । जनता सार्वभौमसत्ताका रक्षक हुन् । नझुकेको गीतका प्रशंसक हुन् । लण्डन र दिल्लीका लागि रगत पोख्ने बीरता होइन, आफ्नो मूलुक रचनामा वीरताको सौन्दर्यका पक्षपाति हुन् । कतै त्यो बीरताको गीत अलपत्र नपरोस् ।

म उत्सव मनाउदिनँ । तिमीले भर्खरै लुटेर लिएका छौ जुम्लाको एउटा फूल । जुम्लाको एउटा होनाहार युवा । हरिबहादुर कुँवर, जसलाई तिमी सहिद मान्न तयार छैनौं । म उसको दाजु । बलिदान विना न नाम, न सिमाकंन । रक्तपातविना न पहिचान न सघीयता । सत्य यो हो भने तिमीहरु स्वायत्तताका असली गायक र नायक होइनौं । त्यसकारण तिम्रो उत्सव सर्वथा नक्कली हो ।

कर्णाली स्वायत्त प्रदेश मागको आन्दोलनमा मारिएका हरिबहादुर कुँवरलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै डा. बाबुराम भट्टराई, साथमा लेखक

लक्षणहरु सारै खतरनाक छन् । कुर्चिको इवोला फैलिने छ । यो इवोलाको प्रकोपले तिम्रो खुशीलाई क्षणभंगुर नवनाओस् ।

तिमीहरु सहिदहरुलाई सहिद मान्न तयार छैनौं । युद्धलाई युद्ध मान्न तयार छैनौं । थारु, मधेशीलाई राष्ट्रिय फूल मान्न तयार छैनौं । योद्धाहरुलाई योद्धा मान्न तयार छैनौं । सत्यमाथि संकटकाल थोपरेर के दिन्छौं मुलुकलाई । नेपालको राजनीतिकशास्त्रको इतिहासको पठनमा एउटा पाठबाहेक गणतन्त्र र राजतन्त्रमा फरक दिएनौं शान्तिको अवधिभरि । त्यसैले तिम्रो खुशीलाई मैले उत्सव ठानिनँ ।

बरु तिमीहरुले पल पल गरिवहरुका खुशी लुटेका छौ । तिम्रो संविधानले शिक्षाको व्यापार रोकेन । स्वास्थ्यको ब्यापार रोकेन । म कर्णालीबाट शिक्षा किन्न त्यही काठमाण्डु धाउनु पर्ने नै छ । स्वास्थ्य किन्न काठमाडौं धाउनु नै पर्नेछ भने म खुशी किन हुनु ।

६ नं प्रदेशको नागरिकमा बदलिएको छु अहिले । यो ६ नम्बर रगतको नम्बर हो । हरिबहादुरहरुको बलिदानको नम्बर हो । तिम्रो आँखाबाट एक असक्षम, नालायक प्रदेशको नागरिक हुँ म । झरो बालिन्छ अँध्यारो चिर्न यहाँ । तिम्रो उत्सवमा म झरो बाल्न सक्दिनँ । कर्णालीको उत्सव होइन यो । कर्णाली अझै उपेक्षित छ तिम्रो संघीयतामा । कर्णालीलाई विशेष स्वायत्तताको आव्हान हाम्रो हो, जुन तिम्रो कानमा पर्दैपरेन । तिमीले त गोली दियौं, बारुद दियौं र कर्णालीको आँसु पिएर पुगेन । रगत पियौं । रक्तपिपासु शाषकको खुशीमा मैले उत्सव मनाउनुको कुनै अर्थ छैन ।

मेरो प्यारो भाईको कसम , कर्णाली जबसम्म आत्मनिर्भर हुँदैन । हरिबहादुरहरु सहिदको सम्मान प्राप्त गर्दैनन् । मैले तिम्रो बन्दुकको नोकमुनि उत्सव मनाउदिनँ ।

 

सम्बन्धित समाचार

Leave a Reply

टाइप गरेर स्पेस थिच्नुहोस् र नेपाली युनिकोडमा पाउनुहोस। (Press Ctrl+g to toggle between English and Nepali OR just Click on the letter). अंग्रेजीमा टाइप गर्न "अ" मा थिच्नुहोस्।

*

भर्खरै view all

बलात्कार गरेको आरोपमा एक पक्राउ

दुई सय ६५ जनामा स्क्रब टाइफस, १८ जनामा डेंगु रोगको संक्रमण

यमपञ्चकको दोस्रो दिन आज कुकुर तिहार

चितवनमा मतदाता संख्या तीन लाख ५४ हजार

स्वास्थ्य संस्थाको चल र अचल सम्पत्ति अब स्थानीय तह मातहतलाई जिम्मा